Datum: 21 april 2026
Locatie: Mensa Mensa Brasa Village
Tijd: 18:00 – 21:00 uur

Opening en ontvangst
De avond begon met een inloop waarbij de aanwezigen werden ontvangen met diverse hapjes, verzorgd door de buurtkoks. Er werden onder andere pasteitjes (met en zonder vlees), polenta, witlofbootjes met brandnetelpesto, noten en wortel geserveerd. Later op de avond werd een fruitsalade met slagroom aangeboden. De catering droeg direct bij aan de sfeer van ontmoeting en verbinding.

De bijeenkomst werd geopend door GroenplatVorm Zuidoost. In de opening werd benadrukt dat het project Voedsel Verbindt Zuidoost formeel tot een einde komt, maar dat dit moment nadrukkelijk niet als afsluiting wordt gezien. Het doel van de avond was juist om de overgang te markeren van een project naar een bredere beweging. Onder het thema “Van initiatief naar beweging” werd benoemd dat er al veel gebeurt in Zuidoost, maar dat samenwerking de sleutel is om de impact te vergroten.

Terugblik deelprojecten
Na de opening kregen de trekkers van de verschillende deelprojecten kort het woord. Zij gaven een toelichting op de activiteiten die binnen hun deelproject zijn uitgevoerd en de belangrijkste resultaten die daaruit zijn voortgekomen. Hierbij werd onder andere stilgestaan bij de versterking van het netwerk, het in kaart brengen van fysieke voedselplekken, de ontwikkeling van voedselvaardigheden via onder andere meals prep sessies en de experimenten met lokale economie.

Deze terugblik maakte duidelijk dat er in relatief korte tijd een sterke basis is gelegd voor verdere samenwerking rondom voedsel in Zuidoost.

Wereldcafé: groepsgesprekken per buurt
Vervolgens werden de aanwezigen verdeeld in drie groepen, gericht op de buurten Bijlmer Centrum, Bijlmer Oost en Gaasperdam. In deze groepen gingen deelnemers met elkaar in gesprek aan de hand van de volgende vragen:

• Wie ben je en wat doe je in jouw buurt rondom voedsel? 
• Wat zijn in jouw buurt belemmeringen voor een gezonde leefstijl of gezond eten? 
• Welke mogelijkheden zie je om dit structureel te verbeteren? 
• Welke drie speerpunten wil je meegeven aan de Voedselraad? 

Het doel van deze sessie was om vanuit de praktijk input op te halen voor de Voedselraad.

Uitkomsten per buurt

Bijlmer Centrum
De groep in Bijlmer Centrum bestond uit een brede vertegenwoordiging van gemeente, zorg, onderzoek, initiatieven, bewoners en politiek.

Als belangrijkste belemmering werd genoemd dat ongezond voedsel zeer toegankelijk is, met name in de Amsterdamse Poort. Het aanbod is sterk gericht op het uitgaanspubliek rondom de Ziggo Dome, AFAS Live en de Johan Cruijff ArenA, en minder op de behoeften van bewoners. Hierdoor wordt ongezond koopgedrag gestimuleerd. Tegelijkertijd is gezond voedsel minder zichtbaar en minder toegankelijk.

Daarnaast werd een gebrek aan kennis over gezonde voeding genoemd. Bewoners hebben onvoldoende inzicht in wat gezond eten is en hoe zij voedingsinformatie, zoals etiketten, moeten interpreteren. Ook werd aangegeven dat de invloed van de voedselindustrie groot is in het sturen van keuzes.

Binnen het onderwijs werd een belangrijke kans gezien. Hoewel veel basisscholen het predicaat Gezonde School hebben, ontbreekt deze lijn in het voortgezet onderwijs. Daar is het aanbod vaak nog ongezond en ontbreekt beleid.

De groep formuleerde de volgende speerpunten:

1. Gezonde warme schoolmaaltijden in het voortgezet onderwijs, bij voorkeur in samenwerking met lokale producenten 
2. Doorontwikkeling van het predicaat Gezonde School naar het voortgezet onderwijs 
3. Realisatie van een gezonde en toegankelijke supermarkt in de buurt 

Aanvullend werd het belang van voorlichting aan ouders over gezonde voeding benoemd.

Bijlmer Oost
De groep in Bijlmer Oost bestond voornamelijk uit lokale initiatieven, buurtkoks en betrokken bewoners.

De belangrijkste behoefte die werd benoemd, is het ontbreken van fysieke plekken waar de voedselkringloop samenkomt. Er is behoefte aan een centrale plek waar voedsel geproduceerd, bereid en gedeeld kan worden, zoals een voedselhub met kas, keuken en opslag.

Daarnaast werd geconstateerd dat het voedselaanbod in buurthuizen vaak ongezond is, terwijl deze locaties juist een belangrijke rol spelen in de wijk. Omdat buurthuizen worden gesubsidieerd, werd voorgesteld dat de gemeente hier voorwaarden aan verbindt om gezonder aanbod te stimuleren.

Ook werd benoemd dat voedselinitiatieven onvoldoende zichtbaar zijn voor bewoners en dat het voortbestaan van lokale markten onder druk staat.

De speerpunten voor de Voedselraad zijn:

1. Realisatie van een voedselhub inclusief kas, keuken en opslag 
2. Behoud van de markten in Kraaiennest en Ganzenhoef 
3. Gezond voedselaanbod als norm in buurthuizen, ondersteund via subsidievoorwaarden 

Gaasperdam
De groep in Gaasperdam bestond uit een mix van initiatieven, onderzoekers, zorgprofessionals en bewoners.

De belangrijkste belemmeringen liggen hier in gedrag, toegankelijkheid en bewustwording. Er werd gewezen op het grote aanbod van ongezond voedsel, de hoge prijs van gezonde producten en het gebrek aan tijd bij bewoners om gezond te koken. Daarnaast spelen gewoontegedrag, gemak en de invloed van marketing een grote rol.

Ook werd een gebrek aan kennis over gezonde voeding benoemd, evenals het ontbreken van praktische handvatten om gezondere keuzes te maken.

De groep benadrukte het belang van sociale en praktische interventies, zoals samen koken en eten, en het betrekken van bewoners bij voedselinitiatieven.

De speerpunten zijn:

1. Vergroten van kennis over gezonde voeding, onder andere via de vernieuwde Schijf van Vijf 
2. Stimuleren van kookgroepen en meals prep in de buurt 
3. Laagdrempelige toegang tot activiteiten waarbij bewoners kunnen aansluiten 

Aanvullend werden onder andere genoemd:

• Structurele voedseleducatie in het onderwijs
• Ontwikkeling van voorbeeldplekken zoals een lokale voedselplek naar voorbeeld van Mensa Mensa 
• Uitbreiding van welzijnsprogramma’s met koken en groen 
• Meer buurtmaaltijden en inzet van bewoners zelf in voorlichting 

Installatie van de Voedselraad
Na de terugkoppeling van de groepen vond de installatie van de Voedselraad plaats. De leden van de raad stelden zich voor aan het publiek en deelden hun motivatie om deel te nemen. Hiermee werd zichtbaar dat de raad bestaat uit betrokken bewoners en professionals die zich actief willen inzetten voor de voedselomgeving in Zuidoost.

Als onderdeel van dit moment ontving de Voedselraad 30 certificaten, ontworpen door Bettina van Meter. Deze certificaten zijn bedoeld om in de toekomst uit te reiken aan zogenaamde “Voedselverbinders”: bewoners en initiatiefnemers die zich inzetten voor het toegankelijk maken van gezonde voeding in Zuidoost.

Symbolisch werd één certificaat overhandigd aan de Voedselraad zelf, waarna een gezamenlijk fotomoment plaatsvond.

Afsluiting
De bijeenkomst werd informeel afgesloten, waarbij deelnemers de gelegenheid hadden om na te praten en nieuwe verbindingen te leggen. De avond stond in het teken van ontmoeting, reflectie en het gezamenlijk zetten van een volgende stap.

De belangrijkste conclusie van de avond is dat er in Zuidoost veel initiatieven en energie aanwezig zijn en dat de volgende fase om verdere samenwerking, structuur en gezamenlijke richting vraagt. De Voedselraad speelt hierin een centrale rol als verbindend orgaan tussen bewoners, initiatieven en beleid.

Foto’s: Paco Núñez